Lisanslı Yazılım Nedir? Neden Kullanılmalıdır?

“Lisanslı yazılım nedir?” sorusuna; üreticinin haklarını koruyan bir belge karşılığında ve birtakım koşullar dahilinde kullanılması için izin verilen programdır, yanıtı verilebilir. Genel itibarıyla yazılımın kullanımı, yeniden dağıtımı ve diğer haklar söz konusu belgede düzenlenir. Bununla birlikte lisans, üreticinin emeğinin ve haklarının korunması açısından önemli bir yere sahiptir. 

Lisanslı Yazılım Ne Demek? 

Yasal olarak kullanma hakkı satın alınan programlar, “Lisanslı yazılım nedir?” sorusunun yanıtlarından biridir. Bu kapsamda şirketler veya yazılımcılar, geliştirmiş oldukları programların belirli şartlar doğrultusunda kullanılmasını talep eder. Bunun içinse kullanıcının yazılımı satın almadan önce onay vermesi gereken bir belge hazırlanır. 

Lisanslı yazılımlar genellikle belirli bir ücret karşılığında alınsa da ücretsiz programlar da mevcuttur. Bunun yanı sıra kullanıcıya; kopyalama, değiştirme ve çoğaltma gibi konularda sınırlı izinler verilir. Programın güncellemeleri, güvenlik düzeltmeleri ve teknik desteği ise resmi olarak sağlanır. 

Lisans Türleri Nelerdir? 

Lisanslı yazılım türleri, programın kullanım şekline ve haklarına göre birbirinden ayrılır. Bu kapsamda tescilli ve açık kaynak kodlu olmak üzere iki ana türden söz etmek mümkündür. Aşağıdaki maddelerde kaynak koduna göre sınıflandırılan lisanslı yazılım modellerine değinilmiştir: 

• Yazılımın kaynak kodunun halka açık olmadığı modeller, “Tescilli Lisanslar” olarak adlandırılır. Kullanıcılar, böyle bir programı kopyalama, değiştirme ya da yeniden dağıtma hakkına sahip değildir. 
• Açık kaynak kodlu lisanslar, kullanıcıya belirli şartlar doğrultusunda daha özgür bir kullanım vadeder. Bununla birlikte yazılımın kaynak kodu herkes tarafından görüntülenebilir, değiştirilebilir ve dağıtılabilir. 

Kapalı kaynak kodlu lisanslı yazılım örnekleri arasında Microsoft Windows, Adobe Photoshop ve Microsoft Office gösterilebilir. Söz konusu programlarda sunulan satış modelleri ise kutu, OEM, toplu lisans ve abonelik modeli olarak birbirinden ayrılır. 

Yazılımın Lisanslı Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır? 

“Lisanslı yazılım nedir?” konusunda bilinmesi gereken önemli noktalardan bir diğeri, söz konusu programların nasıl ayırt edilebileceğidir. Bu noktada yazılımın orijinal ve yasal olduğu üretici tarafından sağlanan belgelerle kontrol edilebilir. Ayrıca aşağıdaki hususlar da programın yasal bir zeminde kullanıldığını gösterir: 

• Kutulu veya OEM yazılımlarda ürünün orijinalliğini gösteren aktivasyon sertifikası bulunur. 
• Lisanslı programlar, e-posta onayı ve fatura dahilinde satın alınabilir. Bu süreçte resmi fatura kullanılması, programın yetkili bir satıcıdan alındığını kanıtlar. 
• Program kurulurken kullanıcının karşısına çıkan “Son Kullanıcı Sözleşme Lisansı” da yasal prosedürlere uyum sağlandığını gösterir. 

Bunlarla birlikte yazılımı açarak da orijinalliğini teyit etmek mümkündür. Söz konusu işlemler için “Ayarlar” sayfasından “Hakkında” ya da “Yardım” bölümleri ziyaret edilmelidir. Orijinal yazılımlarda, “Ürün etkinleştirildi” gibi aktivasyon bilgilerine yer verilir. Ayrıca programın güncelleme alıyor olması da lisans göstergelerinden biridir. 

Neden Lisanslı Yazılım Kullanılmalıdır? 

Lisanslı yazılım kullanmak öncelikle kullanıcıya yasal güvence sağlar ve olası ceza riskini ortadan kaldırır. Bu bağlamda korsan program kullanmak, kurumların önemli para cezaları almalarına yol açar. Güvenlik açısından bakıldığında ise Crack araçlar, yazılımın içine gizlenmiş virüs gibi zararlı kodlar içerebilir. Ayrıca sahte programlar güncelleme almadığı için siber tehditlere karşı yeterince korumalı değildir. 

Lisanslı araçlar, sadece güvenlik ya da yasallık açısından değil; işlevsellik, teknik destek, yeni özelliklere anında erişme gibi imkanlar da sunar. Kullanım haklarını satın alan kişiler, her zaman en verimli ve güncel araçlarla çalışma fırsatına sahip olur. Aynı zamanda korsan programlarda devre dışı bırakılan birçok özellik söz konusuyken lisanslı yazılımlar eksiksiz bir kullanım vadeder. 

SSS 

Lisanslı Yazılım Ücretli midir? 

Bir yazılımın lisanslı olması her zaman ücretli olacağı anlamına gelmez. Örneğin, kapalı kaynak kodlu programlar belirli ücretler karşılığında satın alınırken Google Chrome, Adobe Reader, Linux dağıtımları gibi ücretsiz yazılımlar da vardır.

Yazılım Lisansı Ne İşe Yarar?

Lisans; fikri mülkiyeti koruma, kullanım haklarını belirleme, gelir kaynağını koruma altına alma ve yasal kullanım güvencesi gibi imkanlar tanır. 

Lisanssız Program Kullanmanın Cezası Var mı?

Lisanssız program kullanmak, bir başkasının fikri mülkiyet hakkını doğrudan ihlal eder ve suç kapsamına girer. Bu doğrultuda suçun niteliğine göre alınabilecek cezalar farklılık gösterir. 

Lisanslı bir yazılım satın aldıktan sonra dijitalleşmeye güvenli bir şekilde atım atabileceğiniz için “Dijital Kurumsallaşma Adımları” yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular